Niet alleen je genen en je opvoeding zijn bepalend voor hoe jij je voelt en waar bepaalde (lichamelijke) klachten vandaan komen, voor een groot gedeelte komt dat ook door je hormonen. Zo vertelt de vorm van jouw lichaam, de plekken waar je vet vasthoudt en hoe je omgaat met stress meer dan je denkt.
Hormonale lichaamstype
Dit noem je de “hormonale lichaamstypen”. De theorie hierachter is dat het hormoon in je lichaam wat uit balans is, ervoor zorgt waar je vet opslaat, hoe je met stress omgaat en hoe jouw lichaam zichzelf ontgift. Is bij jou een van de hormonen uit balans dan kun je, zelfs als je geen klachten, zowel mentaal als fysiek, hebt, hier op latere leeftijd klachten door ervaren.
Er zijn vier soorten hormonale lichaamstypen:
- Oestrogeen dominant
- Cortisol dominant
- Insuline dominant
- Testosteron dominant
Doordat je weet welk type jij bent kun je gerichter aan de slag met het in balans brengen van de hormonen…
Oestrogeen dominant:
Wanneer je gevoelig bent voor oestrogenen heb je meer kans op PCOS, schildklierafwijkingen, endometriose, enz. De reden voor het teveel aan oestrogeen is te wijten aan slechte voeding, zoals het consumeren van te veel dierlijke eiwitten of zuivelproducten vanwege de hormonen en chemicaliën die aan de dieren worden gevoerd. Daarnaast kan het ook komen door de hormoonverstoringen in producten zoals kunstmatige ingrediënten, plastic, zware metalen en antibiotica.
Het resultaat is dat oestrogeen in het lichaam wordt opgebouwd, waardoor je uiteindelijk klachten kunt krijgen als:
- Extra vet in je heupen, dijen en billen wordt opgeslagen
- Een opgeblazen gevoel
- Spijsverteringsproblemen
- Acné
- Onregelmatige/zware menstruaties
- Schommelingen in je humeur
Wat kun je doen:
- 500 gram groente per dag, met veel groene bladgroente
- Kruisbloemige groente zoals, broccoli, bloemkool, boerenkool en spruitjes, bevat DIM. Dit stofje helpt om een teveel aan oestrogeen af te breken.
- B-vitamines, zorg voor een goed supplement
- Vezels: Vezels binden afbraakproducten van oestrogeen in de darmen en kunnen deze afvoeren.
- Weinig alcohol: Als de lever alcohol afbreekt dan heeft dit de voorkeur boven een goede afbraak van oestrogenen en dit verergert oestrogeendominantie.
Cortisol dominant:
Heb je meer een cortisol dominant lichaamstype dan kan je de neiging hebben om meer vet op te slaan in het middengedeelte (rond je buik) en meer moeite hebben met afvallen. Wanneer je gestrest bent, stijgt de bloedsuikerspiegel en gaat je lichaam in de “noodmodus”, waardoor je lichaamsvet vasthoudt, met name waar veel van je vitale organen zijn. Wanneer je hier last van hebt ben je stressgevoelig en dat kan uiteindelijk leiden tot belasting van je bijnieren wat een burn-out tot gevolg kan hebben.
Wat kun je doen:
- Zorg voor een goede balans tussen werk en ontspanning.
- Vermijd zoveel mogelijk stress uit voeding: kom erachter welke voeding voor jou goed is, herstel je darmflora. Kies voor pure en onbewerkte voeding.
- Zorg voor een goed nachtrust door een koele en donkere slaapplek. Probeer een uur voor het slapen gaan niet meer achter tablet of telefoon te gaan. Beperk het eten van koolhydraten in de avond.
- Zorg voor ontspanning door mindfulness, yoga of ademhalingsoefeningen
Insuline dominant:
Wanneer je gevoelig bent voor insuline en schommelingen in je bloedsuikerspiegel kun je ook meer last hebben van ‘love handles’. Een probleem met insuline is te wijten aan het vermogen van je lichaam om zijn bloedsuikerspiegel niet onder controle te kunnen houden, wat kan leiden tot:
- Ernstige stemmingswisselingen wanneer je niet op tijd eet
- Afhankelijk bent van koolhydraten als brandstof (want anders word je trillerig en humeurig wanneer je niet hebt gegeten)
- Snel last van vermoeid
- Dip na het eten
- Onregelmatige menstruaties
- PCOS
Om insulineresistentie te verminderen:
- Zorg voor een gezond gewicht
- Kies voor langzame koolhydraten, zoals haver, zilvervliesrijst, quinoa
- Eet voldoende, gezonde vetten
- Verlaag je stressniveau
- Zorg voor voldoende slaap en een goed dag- en nachtritme.
Laag testosteron:
Ten slotte hebben lichaamstypes met een laag testosteronniveau de neiging om vet op te slaan in de bovenarmen en schouder. Je kunt dan last hebben van verminderde zin in seks, chronische vermoeidheid, moeite hebben om spiermassa op te bouwen en vet te herverdelen. Dit komt door lage testosteron niveaus.
Wat kun je doen om je testosteron te verhogen:
- Stop met anticonceptiepil
- Krachttraining
- Voldoende verzadigde vetten
- Zink als supplement
- Voldoende slaap
Lever
Welk type je ook bent (een combinatie is ook mogelijk), het is altijd belangrijk om je lever te ondersteunen om er zo voor te zorgen dat je hormonen goed afgebroken kunnen worden, je stofwisseling daardoor beter kan werken en je daardoor minder klachten ervaart.
Je lever is een van de belangrijkste factoren van je gezondheid. Het is constant bezig om je lichaam te ontgiften, dat betekent:
- Filtert alle gifstoffen, chemicaliën, metabolische bijproducten, oude hormonen, enz.
- Deze stoffen die schadelijk kunnen zijn voor je lichaam, omzetten in een minder schadelijke versie
- Gal aanmaken om ze op een efficiënte en veilige manier uit het lichaam te krijgen
De lever werkt er hard aan om dit dag en nacht voor je te doen. Maar dit kost energie. Hiervoor zijn veel voedingsstoffen nodig. En als we niet de voedingsstoffen krijgen die we nodig hebben om dit te doen en we de lever overbelasten met zaken als:
- Chemische make-up
- Chemisch rijke hygiëneproducten (lotions, parfums, deodorant, etc.)
- Chemische reinigingsproducten
- Vervuiling
- Pesticiden op voedsel
- Ongefilterd leidingwater (antibiotica, pesticiden, chloor, etc.)
- Flessenwater (plastic)
- Te veel alcohol
- Medicijnen (zoals anticonceptie)
Je lever zal blijven werken, maar het wordt moeilijker om alle gifstoffen te filteren. Gifstoffen, chemicaliën en hormonen (zoals oestrogeen) kunnen daardoor langer in je lichaam blijven. Je lichaam kan deze stoffen opnieuw opnemen, wat kan leiden tot oestrogeendominantie, of je lymfesysteem neemt het over en scheidt het uit via de huid, wat kan leiden tot huiduitslag en acne.
Deze symptomen kunnen ontstaan bij een overbelaste lever:
- Pijnlijke en symptomatische menstruatie (oestrogeendominantie)
- Gevoelige en pijnlijke borsten (oestrogeendominantie)
- Acne, huiduitslag, eczeem en psoriasis
- Insulineresistentie + problemen met bloedsuiker
- Slaapproblemen
- Verlies van eetlust
- Chronische vermoeidheid
- Allergieën
- Moeite met afvallen (vooral rond de buik)
- Hoofdpijn en migraine
De lever helpt bij twee belangrijke dingen voor onze hormonen:
1. Ontgift hormonen
Specifiek oestrogeen. En wanneer oestrogeen niet goed uit het lichaam wordt ontgift, kan het leiden tot oestrogeendominantie. Oestrogeendominantie is gekoppeld aan PMS, zware menstruatie, pijnlijke menstruatiekrampen, gevoelige borsten, humeurigheid, hoofdpijn, laag libido, vermoeidheid, trage stofwisseling, opgeblazen gevoel, PCOS en endometriose.
2. Zet schildklierhormoon T4 om in T3
Als je een schildklieraandoening of een lage T3 hebt, dan is het ook heel belangrijk om je lever te ondersteunen! Je lever is namelijk een belangrijke speler voor de gezondheid van de schildklier.
- Het inactieve schildklierhormoon T4 wordt in de lever omgezet in actieve vorm T3
- De schildklier is erg gevoelig voor zware metalen, pesticiden, verontreinigende stoffen, enz.
Als de lever niet goed functioneert, kun je er zeker van zijn dat de schildklier het moeilijk zal hebben.
De 2 fasen van leverontgifting
Fase 1 van leverontgifting staat bekend als “oxidatie” en dit is waar de lever gifstoffen afbreekt tot minder schadelijke stoffen. De belangrijkste voedingsstoffen die nodig zijn om door deze fase te gaan, zijn magnesium, ijzer, mariadistel, glutathion, voldoende eiwitten, kruisbloemige groenten, B-vitamines, choline (bijvoorbeeld in ei) en antioxidanten (vitamine C en E).
Fase 2 van leverontgifting staat bekend als “conjugatie” en dit is wanneer de gifstoffen worden gecombineerd met andere verbindingen om ze veilig uit een van de 6 leverroutes te verwijderen. De belangrijkste voedingsstoffen die voor deze fase nodig zijn, zijn vitamine B6 en B12 en foliumzuur.
Bieten (zowel de wortels als de bladeren) zijn erg ondersteunend tijdens deze fase omdat ze methylering ondersteunen.
Hoe je blijvend je hormonen in balans kunt brengen, je beter en lekkerder in je vel zit, minder stress ervaart en weet wat goede en lekkere hormoonproof recepten zijn, leer je in de cursus Hormonen in Balans.